สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน ส่วนที่ 1 สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน
1. ด้านกายภาพ
1.1 ที่ตั้งของหมู่บ้านหรือชุมชนหรือตำบล ตำบลกู่สันตรัตน์เป็นตำบลหนึ่งในเก้าตำบลของอำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม ห่างจากที่ว่าการ อำเภอไปทางทิศตะวันออก ประมาณ 5 กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับตำบลต่างๆ ดังนี้ ทิศเหนือ ติดต่อกับตำบลดงยาง ตำบลหนองไผ่ อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม ทิศใต้ ติดต่อกับตำบลพระธาตุ อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม ทิศตะวันออก ติดต่อกับตำบลดอกล้ำ อำเภอปทุมรัตต์ จังหวัดร้อยเอ็ด ทิศตะวันตก ติดต่อกับตำบลนาดูน อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม เนื้อที่ (แสดงเนื้อที่โดยประมาณเป็นตารางกิโลเมตรและไร่) องค์การบริหารส่วนตำบลกู่สันตรัตน์มีเนื้อที่รับผิดชอบทั้งหมด 18.5 ตารางกิโลเมตร
1.2 ลักษณะภูมิประเทศ ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปของตำบลกู่สันตรัตน์ เป็นที่ราบสลับที่ดอน ส่วนใหญ่ใช้ทำนาด้าน ตะวันออกของตำบล ใช้ปลูกพืชไร่และมีพื้นที่สาธารณะอยู่ด้วย มีแหล่งน้ำประเภทลำห้วย และหนองน้ำ กระจายอยู่บริเวณกลางตำบล ในหมู่ที่ 8 มีพื้นที่ป่าไม้พื้นที่สาธารณะ
1.3 ลักษณะภูมิอากาศ สภาพภูมิอากาศตำบลกู่สันตรัตน์ในช่วงหน้าร้อนอากาศค่อนข้างร้อนจัดและมีหมอกแดด (ฟ้าหลัว) ไปทั่วทั้งตำบล จะมี ๓ ฤดูกาล คือ ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนมีนาคม – มิถุนายน , ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่เดือน กรกรกฎาคม – ตุลาคม , ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน – กุมภาพันธ์
1.4 ลักษณะของดิน 1 - ลักษณะของดินในเชตพื้นที่ตำบลกู่สันตรัตน์ ประกอบไปด้วย กลุ่มชุดดินที่ ๑๗,๓๕ ดังนี้ กลุ่มชุดดินที่ ๑๗ (ชุดร้อยเอ็ด) กลุ่มชุดดินนี้เป็นกลุ่มชุดดินที่มีเนื้อดินบนเป็นพวกดินร่วน ปนทราย หรือดินร่วน ดินล่างเป็นดินร่วนเหนียวปนทราย หรือดินร่วนเหนียว มีสีเทาหรือน้ำตาล อ่อน พบจุดปะพวกสีน้ำตาล สีเหลือง หรือสีแดงปะปน บางแห่งอาจพบศิลาแลงอ่อน หรือก้าน สารเคมีสะสมพวกเหล็กและแมงกานีสในดินชั้นล่าง เกิดจากวัตถุต้นกำเนิดดินพวกตะกอนลำน้ำ พบบริเวณพื้นที่ราบเรียบหรือค่อนข้างราบเรียบ เป็นดินลึกมาก มีการระบายน้ำค่อนข้างเลวถึงเลว มีความอุดมสมบูรณ์ตามธรรมต่ำ ปฏิกิริยาเป็นกรดจัดถึงเป็นกรดแก่มีค่าความเป็นกรดเป็นด่าง ประมาณ ๔.๕ – ๕.๕ ปัญหาสำคัญในการใช้ประโยชน์ที่ดินของกลุ่มขาดดินนี้ได้แก่ ดินมีความอุดม สมบูรณ์ต่ำ และมีเนื้อดินค่อนข้างเป็นทราย กลุ่มชุดดินที่ ๓๕ (ชุดโคราช) กลุ่มชุดดินนี้มีเนื้อดินเป็นพวกร่วนปนทราย ส่วนดินล่าง เป็นดินร่วนเหนียวปนทรายมีสีน้ำตาล สีเหลืองหรือสีแดง เกิดจากวัตถุต้นกำเนิดดินพวกตะกอน ลำน้ำ หรือเกิดจากการสลายตัวผุพังของหินเนื้อหยาบ พบบริเวณพื้นที่ดอนที่มีลักษณะเป็นลูกคลื่น จนถึงที่ลาด เป็นดินที่มีการระบายน้ำดี มีความอุดมสมบูรณ์ตามธรรมชาติต่ำ ปฏิกิริยาดินเป็นกรด จัดถึงเป็นกรดแก่ มีค่าความเป็นกรดเป็นด่าง ประมาณ ๔.๕ – ๕.๕
